Czym były krucjaty?

W dawnych czasach chrześcijaństwo było bronione na wiele sposobów. Jednym z nich było zezwalania na krucjaty, które miały na celu obronę tej religii przed przede wszystkim muzułmanami, ale nie tylko. Wyprawy te były także prowadzone przeciwko poganom, a także heretykom chrześcijańskim. Czasami zdarzało się również – choć rzadko – że krucjaty były podejmowane przeciwko katolikom. Na pewno zaciekawi was informacja, że głównie pozwolenie na te wyprawy krzyżowe w tamtych czasach dawali … papieże. Trudno to sobie wyobrazić – w końcu w wyniku tych działań śmierć ponosiło wielu ludzi. Teraz zwierzchnik kościoła katolickiego stoi na straży praworządności, a pokój na świecie jest dla niego nadrzędną wartością i na pewno nigdy nie zdecydowałby się na taki krok. Kiedyś było jednak zdecydowanie inaczej. Warto dodać, że niektóre wyprawy krzyżowe były ogłaszane też przez innych potężnych władców państw, którzy mieli aprobatę papieską.

Trzeba zaznaczyć, że krucjaty były przeprowadzane w średniowieczu. Tak jak już napisaliśmy we wstępie – przede wszystkim miały chronić chrześcijaństwo i wyznawców tej religii. Czasami jednak wyprawy krzyżowe miały inne podteksty, niż religijne (chęć odbicia Ziemi Świętej, Jerozolimy oraz Grobu Pańskiego). Do nich należy zaliczyć czynniki polityczne (ekspansywna polityka władców muzułmańskich czy rywalizacja papiestwa z cesarstwem), ale też ekonomiczne (klęski żywiołowe, klęski głodu czy rozmaite epidemie).

Pierwsze siedem krucjat – zwanych wyprawami krzyżowymi – było przeprowadzonych w XI, XII oraz XIII wieku. Miały one na celu odzyskanie Ziemi Świętej. Krzyżowcom szczególnie chodziło o odbicie Jerozolimy. Trzeba od razu zaznaczyć, że IV wyprawa krzyżowa miała inne pobudki. W niej chodziło o przeciwstawienie się Konstantynopolowi, w którym panowała religia prawosławna. Generalnie były to jednak krucjaty skierowane przeciwko muzułmanom. Poza tymi wyprawami krzyżowymi do innych krucjat przeciwko tej grupie ludzi należy zaliczyć również krucjatę aleksandryjską (przeciwko muzułmańskiej aleksandrii), antytarską (przeciwko Złotej Ordzie) oraz krucjaty antytureckie (przeciwko Imperium Osmańskiemu).

Poza tym krucjaty były przeprowadzane także przeciwko poganom. Zaliczamy do nich krucjaty bałtyckie (północne), które były skierowane przeciwko bałtyckim Prusom, Słowianom połabskim, pogańskim Finom czy Litwinom i Żmudzinom. Inną grupą były zaś krucjaty przeciw heretykom. Tutaj mieliśmy do czynienia z krucjatami albigeńskimi, wojnami husyckimi i krucjatami przeciwko Waldensom. Tak jak już zostało wspomniane były także krucjaty wymierzone w katolików, jak choćby krucjata przeciwko stedingerom czy krucjata aragońska.

Warto na koniec podać kilka skutków krucjat. Wskutek nich osłabieniu uległo Cesarstwo Bizantyjskie. Powstawały zakony rycerskie w Ziemi Świętej, takie jak templariusze czy Krzyżacy. Nastąpił też rozwój kilku miast włoskich (szczególnie Genui i Wenecji) oraz wzrost niechęci do pogan i innowierców. Co jest też oczywiste w wyniku krucjat śmierć poniosły setki tysięcy ludzi. Czy było warto? Oceńcie sami.