Kim byli Wandalowie?

Osoby, które na co dzień bardzo interesują się historią na pewno nieraz słyszały to pojęcie. Wandalowie to grupa plemion wschodniogermańskich, którzy zasłynęli między innymi z tego, że potrafili mocno dać się we znaki Galijczykom. Kim byli, jak żyli i jakie mają związki z państwem polskim? Dlaczego obecnie pojęcie „wandalizm” ma tak duże zabarwienie pejoratywne? O tym postaramy się napisać w tym krótkim tekście charakteryzującym tych ludzi.

Warto na początek wiedzieć, że Wandalowie założyli swoje państwo dokładnie w 439 roku. Było to dokładnie po tym, kiedy zdobyli Kartaginę i udanie zakończyli ekspansję w północnej Afryce. Ich cała wędrówka rozpoczęła się jednak dużo wcześniej, bo w 375 roku. Wtedy to miał miejsce najazd Hunów, co zmusiło część Wandalów do zawarciu paktu z ludem Alanów. Wyprawa ta miała związek z Polską. Historycy dowodzą, że od III w. p.n.e Wandalowie przebywali na właśnie naszych ziemiach.

Ludność tego plemienia zwana Hasdingami już w 406 roku przekroczyła Ren i była na ziemiach cesarstwa rzymskiego. Trzy lata potem dotarli oni do Hiszpanii. Kluczowa jest też data 416 rok. Wtedy to Wandalowie zawali właśnie z Alanami unię personalną. Warto na pewno wspomnieć również o tym, że w 429 roku Wandalowie wkroczyli do Afryki Północnej, a dziesięć lat potem utworzyli swoje państwo Wandalów i Alanów. Obejmowało ono wyspy Morza Śródziemnego wraz z Sardynią i Korsyką oraz Mauretanię.

To nie spodobało się pewnym ludziom. Państwo tego plemienia przetrwało dokładnie sto lat. Przyczyniły się do tego osoby z Cesarstwa Bizantyjskiego, którzy w latach 533-534 weszli w konflikt zbrojny z Wandalami. Jak do tego doszło? Ekspansja terytorialna Wandali była całkowicie nie w smak Justynianowi, który był cesarzem bizantyjskim. Postanowił on sprytem pokonać swoich konkurentów. Podczas gdy Wandalowie byli zajęci tłumieniem buntu ludności na Sardynii, dowódca Belizariusz wraz ze swoimi oddziałami w liczbie piętnastu tysięcy wkroczył na ich tereny. Ostatecznie Wandalowie przegrali dwie bardzo ważne bitwy pod Kartaginą, co generalnie było początkiem końca.

Warto w tym miejscu wspomnieć o Gelimerze, który był w tamtym okresie królem tego plemienia. W tym czasie zamknął się on w twierdzy numidyjskiej, ale pokonał go głód i musiał się poddać. Oddziały cesarstwa bizantyjskiego przewiozły go do Konstantynopola. Ten następnie pogodził się z klęską i pozwolił, aby królestwo Wandalów było od teraz częścią cesarstwa.

Na koniec chcielibyśmy w szerszym stopniu odnieść się do związków tego plemienia z naszym państwem. Badania historyczne pokazują, że Wandalowie zamieszkiwali przez pewien okres tereny Górnego Śląska, Dolnego Śląska, Mazowsza oraz Małopolski. W związku z wspominanym już przez nas najazdem Hunów – w 375 roku – Wandalowie zaczęli opuszczać ziemie polskie. Nie można nie dodać, że dzisiaj to pojęcie kojarzy się negatywnie. Zaczęto tak jednak uważać dopiero w oświeceniu. Wtedy to historia upadku Rzymu została powiązana właśnie z Wandalami, którzy w 455 roku dokonali grabieży obecnej stolicy Włoch.